Welk pak draag je bij welke gelegenheid?

De uitnodiging ligt op tafel en onderaan staat een woord waar je niet veel mee kunt. Tenue de ville. Informeel, maar wel verzorgd. Of helemaal niets, wat misschien nog lastiger is.

De vraag die daarna komt is altijd dezelfde: is mijn pak hier goed voor, of moet ik iets anders? Meestal luidt het antwoord dat je met het pak dat je hebt een heel eind komt, en dat het verschil zit in kleur, overhemd en schoenen. Hieronder loop ik de gelegenheden langs die het vaakst in de winkel ter sprake komen.

Kleur zegt meer dan de snit

Wie voor het eerst een pak koopt, denkt vaak in modellen: enkele rij of dubbele rij, met of zonder vest, smal of ruimer. Dat is voor het dagelijks gebruik ook wel belangrijk, maar voor de vraag of je gepast gekleed bent, doet kleur veel meer.

Grofweg werkt het zo: hoe donkerder en effener, hoe formeler. Antraciet en marineblauw zijn de twee kleuren die bij vrijwel alles kunnen. Bruin, groen en lichtere tinten grijs zijn losser en horen bij overdag. Een duidelijk ruitpatroon of een krijtstreep valt op, en dat is precies waarom je hem niet draagt op een dag waarop de aandacht naar iemand anders hoort te gaan.

Een bruiloft als gast

Als gast op een bruiloft heb je meer ruimte dan je denkt, zolang je twee dingen respecteert. Je gaat niet in het zwart, want dat blijft in Nederland de kleur van een uitvaart, en je gaat niet zo uitgesproken gekleed dat je met het bruidspaar concurreert.

Marineblauw is voor een gast de veiligste keuze en staat vrijwel iedereen. Trouwt het stel overdag en buiten, dan kan een lichter grijs of een zandkleurig pak juist heel goed. Een stropdas of een strik hangt af van de sfeer die op de uitnodiging staat. Twijfel je, draag hem dan wel: hem afdoen tijdens het feest is makkelijker dan hem opeens tevoorschijn toveren.

Als je zelf getuige of vader bent

Sta je zelf vooraan, dan verandert de opdracht. Je hoort dan bij de mensen die op alle foto's staan, dus het pak moet niet alleen kloppen, het moet ook zitten. Dit is de gelegenheid waarvoor het loont om ruim op tijd te beginnen, zodat er tijd is om mouwen en pijpen te laten aanpassen.

Stem in dat geval kort af met het bruidspaar. Vaak is er een kleur afgesproken voor de bloemen of de stropdassen, en het is zonde als je daar net naast zit omdat niemand het aan je heeft doorgegeven.

Een uitvaart

Hier is de regel eenvoudig en hij is er om een reden: je wilt niet opvallen. Een donker pak, een wit of zeer licht overhemd, een donkere das of geen das, en zwarte schoenen. Zwart is gebruikelijk, maar heel donker grijs of blauw is even goed en voor de meeste mensen praktischer, omdat ze dat pak vaker kunnen dragen.

Steeds vaker vraagt een familie om juist kleur te dragen. Staat dat in de rouwkaart, volg dat dan ook echt op. Het is een uitdrukkelijke wens en niet een beleefdheidsformule.

Sollicitatie en zakelijke afspraak

Voor een gesprek geldt: kleed je zoals de mensen die er al werken, en dan net een stap verzorgder. Bij een advocatenkantoor of een bank is dat een pak met das. Bij een creatief bureau of een technisch bedrijf is een pak met een open boord vaak passender dan een volledig aangekleed tenue, dat daar juist afstand kan scheppen.

Weet je het niet, dan is een antracietgrijs pak met een wit overhemd zelden verkeerd. Je kunt de das in je binnenzak meenemen en in de wachtruimte beslissen. Dat klinkt overdreven, maar het werkt.

Een feest, een diner of een borrel

Op een feestelijke avond mag er meer. Dit is de gelegenheid voor een pak met een fijne structuur in de stof, een fluwelen colbert of juist een combinatie van een donkere pantalon met een afwijkend colbert. Ook een stropdas met wat meer patroon kan hier prima.

Staat er black tie op de kaart, dan is het iets anders. Dat vraagt om een smoking, dus een zwart of donkerblauw pak met satijnen revers, een wit overhemd en een zwarte strik. Een gewoon donker pak met een strik erbij is niet hetzelfde en dat is aan tafel ook te zien.

Twee pakken die bijna alles dekken

Als je maar beperkt ruimte in je kast hebt, dan zijn dit de twee die het meeste werk doen:

• Een marineblauw pak. Voor bruiloften, verjaardagen, feesten en zakelijke afspraken. Het colbert kun je los dragen op een grijze pantalon of een chino.

• Een antracietgrijs pak. Voor uitvaarten, sollicitaties en alles wat formeel of ingetogen moet zijn. Ook dit colbert kun je los combineren.

Met daarbij twee overhemden in wit en lichtblauw, een paar zwarte en een paar donkerbruine schoenen ben je voor het overgrote deel van de uitnodigingen die op de mat vallen gewoon klaar.

Komt er een derde pak bij, kies dan pas iets met karakter: een fijne ruit, een zachte bruintint of een stof met wat structuur. Dat is het pak dat je draagt omdat je het leuk vindt, niet omdat het moet.

Het overhemd en de schoenen doen het halve werk

Met hetzelfde pak kun je twee kanten op, en dat bepaal je met wat je eronder en eraan draagt. Een wit overhemd is de meest formele keuze en maakt elk pak een stap netter. Lichtblauw is iets vriendelijker en staat de meeste mensen beter bij daglicht. Een overhemd met een fijne streep of ruit hoort bij overdag en bij de lossere gelegenheden.

Bij de schoenen loopt dezelfde lijn. Zwarte, gladde veterschoenen met een nette neus zijn het formeelst en horen bij een uitvaart of een sollicitatie bij een kantoor waar men een pak draagt. Donkerbruin is nauwelijks minder net, maar een stuk veelzijdiger, zeker bij marineblauw. Schoenen met een grove zool of veel stiksel horen bij een colbert en een chino, niet bij een pak op een plechtigheid.

Een simpele richtlijn die zelden misgaat: houd je riem en je schoenen in dezelfde kleur en in ongeveer hetzelfde soort leer. Meer regels over kleur combineren heb je eigenlijk niet nodig.

Waar het echt op stukloopt

In de winkel zie ik zelden iemand die de verkeerde kleur draagt. Wat ik wel vaak zie, is een pak dat niet past. Een schouder die uitsteekt, mouwen die over de hand vallen, een broek die zich in de schoen opstapelt. Dat valt meer op dan welke kleurkeuze dan ook, en het is bijna altijd op te lossen.

Let daarom vooral op de schouder. Die moet meteen goed zijn, want daar valt het minst aan te doen. Mouwlengte, pijplengte en de taille van het colbert kunnen we aanpassen, en dat is precies wat het verschil maakt tussen een pak dat je aanhebt en een pak dat je draagt.

Kort samengevat

Donker en effen is formeel, lichter en met patroon is losser. Zwart hoort bij een uitvaart, marineblauw bij vrijwel al het andere, en antraciet vult de rest aan. Reken bij een gelegenheid waarop je zelf vooraan staat op wat extra tijd voor de pasvorm.

Kom je er niet uit, loop dan gerust binnen bij Tailors met de uitnodiging in de hand. Wij kijken samen wat de gelegenheid vraagt en wat je al in je kast hebt hangen. En weet je precies wat je zoekt? Bestel je voor 22.00 uur, dan ligt het de volgende dag bij je thuis.